Pięć minut przed odjazdem pociągu odnalazłem swój przedział w wagonie sypialnym. Na szczęście tylko jedno łóżko było zajęte, nie licząc mojego, mogłem więc oczekiwać, że spędzę spokojną noc. Leżał już w nim ktoś, spod koca podciągniętego pod brodę wystawał blady, szpiczasty nos.

Zaraz straciłem go z oczu, bo powiedziawszy: "Dobry wie­czór" i nie otrzymawszy odpowiedzi - tym lepiej, to znaczy, że już śpi i ominą mnie towarzyskie obowiązki - usiadłem na dolnym postaniu i zacząłem się rozbierać.

- Pan pali? - usłyszałem z góry.

- Dziękuję, nie.

- Nie znoszę dymu.

- Może pan być spokojny, nie palę.

- Ale gdyby pan palił, to ja bym tego nie zniósł. Mam wrażliwe płuca.

- Współczuję, ale nie ma obawy.

- A może pan pali, tylko teraz pan się odzwyczaja. Przyjdzie panu ochota w środku nocy i nie będzie pan mógł się po­wstrzymać.

~ Nie, nigdy nie paliłem.

Głos umilkł. Zdjąłem skarpetkę.

- A może pan zacznie?

- Co?

- Palić. Niektórzy zaczynają nawet w późnym wieku.

- Nie mam takiego zamiaru.

- Tak się mówi, a potem robi się co innego. A ja bym tego nie zniósł.

- Zresztą nie mam przy sobie papierosów.

- To weźmie pan od konduktora.

- Nic wiadomo, czy on pali.

- A jak pali?

- To wtedy wyszedłbym na korytarz, nie paliłbym przecież w przedziale.

- A jak drzwi się zatną?

- Nie szkodzi, bo ja nie palę, nigdy nie paliłem i nie mam zamiaru zaczynać. Dobranoc.

Powiedziałem: "Dobranoc" nieco przedwcześnie, bo pozostała mi jeszcze koszula i kalesony. Ale chciałem uciąć rozmowę.

Udało się, ale nie na długo. Ledwo zdążyłem zdjąć koszulę, gdy znowu się odezwał:

- Pan nie gasi światła?

- Gaszę, tylko się rozbiorę.

- Niektórzy lubią czytać przed zaśnięciem, a ja wtedy nie mogę spać. Jestem wrażliwy na światło.

- Jestem analfabetą.

- Może pan oglądać obrazki.

- Tu nie ma żadnych pism ilustrowanych.

- A fotografie? Ma pan chyba fotografię żony, nie spojrzy pan przed zaśnięciem?

- Jestem rozwiedziony.

- A dzieci?

- Nie mam dzieci.

- Każdy ma kogoś bliskiego.

- Nie, nie mam żadnych fotografii. Chce mnie pan zrewidować?

- Jak nie fotografie, to pewnie pan będzie sobie chciał ogląd­nąć pryszcze w lusterku, albo co... A ja nie znoszę...

Nie dokończył, bo zgasiłem światło. Westchnął i zapadła cisza, a ja już miałem zapaść w sen, gdy doszło do mnie pytanie:

- Pan chrapie?

- Nie.

- Dlaczego?

- Tak się jakoś składa.

- Dziwne, na ogół wszyscy chrapią, a mnie to przeszkadza.

Mam nadwrażliwość słuchu.

- Niestety, nie mogę służyć.

- Jest pan pewny, że pan nie chrapie?

- Najzupełniej. A teraz pan pozwoli, że zasnę, jestem bardzo zmęczony.

Pozwolił. Obudziło mnie ostre światło i szarpanie za ramię.

- Proszę pana, proszę pana!

Ujrzałem jego szpiczasty nos tuż przy mojej twarzy. Wychylony w dół ze swojego posłania, ciągnął mnie za rękaw piżamy.

- Proszę pana, jeżeli pan nie pali, nie chrapie i nie zostawia zapalonego światła, to co pan właściwie robi?

- Chce pan wiedzieć?

- Tak! Coś pan przecież musi robić, tylko jeszcze nie wiem co. To mnie tak niepokoi, że nie mogę spać.

- Duszę.

- Co pan robi?

- Dusze. Gołymi rękami albo za pomocą sznura. Nie słyszał pan o sławnym "Dusicielu z Nocnego Ekspresu"? Kursuje przeważnie na tej linii. Kupuje bilet wagonu sypialnego jako niewinny pasażer, a w nocy dusi. Najchętniej oczywiście wtedy, gdy oprócz niego i ofiary nie ma w przedziale nikogo. To jest zboczeniec, a tym zboczeńcem jestem ja.

Miałem spokój do rana, Gdy o świcie wyszedłem do toalety, znalazłem go na korytarzu, w płaszczu i z walizką. Przesiedział na walizce całą noc. Na mój widok wstał i wlokąc walizkę za sobą oddalił się na drugi koniec korytarza.

Żal mi się go zrobiło, życie człowieka wrażliwego nie jest łatwe.

---------------------------------------------------------------------------
Tnąc dżunglę maczetami posuwaliśmy się powoli w głąb wyspy. Nareszcie byliśmy na właściwym tropie. Jeszcze jeden, ostatni wysiłek i odnajdziemy legendarny skarb Kapitana Morgana.

- Tutaj - powiedział Gucio, mój towarzysz, i wbił maczetę w grunt pod rozłożystym baobabem. W miejsce, które na szyfro­wanym planie, nakreślonym niegdyś własnoręcznie przez kapita­na, oznaczone było krzyżykiem.

Odrzuciliśmy maczety i wzięliśmy się do łopat. Wkrótce od­kopaliśmy ludzki szkielet.

- Zgadza się - powiedział Gucio. - Pod szkieletem powinna być skrzynia.

Była. Wyciągnęliśmy ją z dołu i postawili pod baobabem. Słońce stało w zenicie, podniecone małpy przeskakiwały z gałęzi na gałęzie, szkielet szczerzył zęby. Ciężko dysząc usiedliśmy na skrzyni.

- Piętnaście lat - powiedział Gucio.

Tyle czasu minęło, odkąd zaczęliśmy szukać skarbu.

Zgasiliśmy papierosy i wzięliśmy się za żelazne łomy. Małpy krzyczały coraz głośniej, a także papugi. Nareszcie wieko ustąpiło.

Na dnie skrzyni leżała kartka, a na niej napisano:

Pocałujcie mnie w dupę. Morgan.

- Cel nigdy nie jest ważny - powiedział Gucio. - Tylko wysiłek w dążeniu do celu się liczy, a nie osiągniecie celu.

Zabiłem Gucia i wróciłem do domu. Lubię pouczające senten­cje, ale bez przesady.

Pan Mrożek